Onderhoud

50 jaar geleden werd er bijna geen onderhoud gepleegd aan rieten daken op het gebied van alg en mos bestrijding. Onderhoud
Alg en mos op een rieten dak schenen geen nadelige effecten te veroorzaken m.b.t. de levensduur van het dak (tussen 35 en 65 jaar voor een "normaal" pand).
Dit lijkt de laatste jaren te veranderen. Het blijkt nu zo te zijn dat met name algontwikkeling, zeker wanneer algen een gesloten laag vormen, wel een zeer negatieve invloed op de levensduur van het dak heeft.
Een investering in preventief onderhoud zal zich dik terugbetalen in de vorm van een levensduurverlenging van het rieten dak.

Preventief onderhoud is voor een rieten dak altijd een goed idee geweest.
Dat wil zeggen, het dak bijhouden om te zorgen dat het echte onderhoud zo lang mogelijk kan worden uitgesteld. Wanneer storm- of vogelschade optreedt zijn hier in eerste instantie zelden grote bedragen mee gemoeid.
Een scheur in het metselwerk van de nok is ook zo gerepareerd. Laat men dit na, dan gaat het op die plaats inwateren en is men na verloop van tijd een veelvoud van het originele reparatiebudget kwijt. Afgezien van eventuele vervolgschade.
De laatste jaren komt hier ook nog alg- en in mindere mate mosbestrijding bij.

Dit heeft een aantal oorzaken :

Er worden meer panden gedekt in een boomrijke omgeving (schaduw en luwte).
De daken zijn minder specifiek voor een rieten dakbedekking ontworpen (vlakker en grotere overstekken met als gevolg: minder natuurlijke trek over het dak).
De samenstelling van de lucht is anders (meer stikstof, minder zwavel, de lucht is schoner, vooral algen profiteren hiervan).
De groei omstandigheden van het riet zijn gewijzigd (voedselrijker milieu, hierdoor groeit het riet sneller maar wordt niet minder hard).
Het in toenemende mate aanvullend isoleren van rietdaken (het dauwpunt schuift naar binnen).
Het schroefdak droogt langzamer dan het traditionele dak (al komt het probleem net zo veel bij traditioneel op rietlatten gebonden daken voor).

Wanneer het preventief onderhoud niet inspeelt op bovenstaande gewijzigde omstandigheden haalt een aantal daken niet meer de "normale" levensduur voor het rieten dak (35 tot 65 jaar).
Of deze levensduur kan alleen nog gehaald worden ten koste van grote instandhoudingskosten.

Onderhoud zijkant

Het mechanisme van aantasting :

Een dak blijft eigenlijk net iets te vochtig (vocht is op zich niet zo erg, maar te lang te nat is desastreus).
Algen en mossen vestigen zich. Op zich is dit niet schadelijk, de algen en mossen halen hun eigen voedsel uit de lucht en gebruiken het rieten dak enkel als ondergrond om zich op te hechten, maar tegelijkertijd zorgen ze er wel voor dat het dak nog langer vochtig blijft.
Vooral algen veroorzaken dit probleem.
Zij vormen gemakkelijk een afsluitende laag die het verdampende oppervlak snel terugbrengt tot een fractie van een schoon rieten dak. Onder het met algen begroeide oppervlak ontstaat hierdoor een gunstig klimaat voor schimmels, met name zachtrot schimmels en paddestoelen uit de micena-familie doen het dan goed. Deze schimmels zijn in staat om bij een geschikt micro klimaat zich zeer snel door een dak te verspreiden.
In tegenstelling tot algen en mossen leven zij van de afbraak van de cellulose, 1 van de hoofdbestanddelen van riet, het eindresultaat is een dak dat zonder (preventief) onderhoud in 10 tot 15 jaar vergaat.

De oplossing :

Ervaringen met alg (en mos) bestrijding leveren zeer goede resultaten volgens het idee.

Houdt het dak zo 'schoon' mogelijk dan blijft het ook zo droog mogelijk en hoe droger des te langer de levensduur. De daken worden met droog weer behandeld met een algenbestrijdingsmiddel. De oplossing wordt verneveld (geen hoge druk), ongeveer 100 tot 150 ml/m2. Dit doodt de algen waardoor het dak droger blijft en dus de schimmels minder kans krijgen.

Voor een relatief laag bedrag van per m2, elke 3 jaar, kunnen veel duurdere maatregelen achterwege blijven. Dit bedrag wordt op de levensduur van het dak met gemak terugverdiend. Doet men dit niet op tijd dan is het tienvoudige 5 jaar later niet te vermijden.(het dak moet worden schoongemaakt en afgeklopt).
Ook bomen en struiken rond het huis moeten binnen de perken gehouden worden, ze geven schaduw en belemmeren de drogende werking van de wind. Bladeren en dennenaalden mogen niet op het dak achterblijven. (Vuistregel: als een boom omgezaagd wordt en valt in de richting van het huis mag de vallende boom het rieten dak niet raken.)